Met meer dan 130 gewapende conflicten volgens het Rode Kruis, en urgente humanitaire crisissen in Gaza, Soedan, Congo, Oekraïne, Syrië, Myanmar en Afghanistan ziet het er slecht uit voor vrouwen in de wereld.

Hoe conflicten de seksuele gezondheid onderuithalen  

Tijdens crisissen is er een verhoogd risico op kindhuwelijken, vrouwelijke genitale verminking, seksueel geweld, onveilige abortussen en gevaarlijke bevallingen. Daarnaast stijgt ook de overdracht van seksueel overdraagbare infecties en hiv, want er is een verhoogd risico op seksueel geweld. Bovendien daalt de beschikbaarheid van preventiemiddelen.   

UNFPA, het VN-agentschap voor reproductieve gezondheid, schat dat dit jaar alleen al 61 miljoen vrouwen wereldwijd humanitaire hulp nodig zullen hebben. 7,7 miljoen daarvan zullen zwanger zijn en dus zorg nodig hebben om veilig te bevallen. Tijdens gewapende conflicten is er een stijging van genderspecifiek geweld. In Gaza alleen zijn op iets meer dan twee jaar tijd 38.000 vrouwen en meisjes gedood. Dat zijn 47 vrouwen per dag. In Oekraïne zijn 3,6 miljoen mensen intern ontheemd, waarvan 80% vrouwen en kinderen.   

Vrouwen en meisjes worden zwaarder getroffen 

Oorlog, conflict en crisis hebben een grotere impact op vrouwen en meisjes en treft hen harder.  Stress en trauma door conflict en ontheemding hebben een directe psychologische impact op vrouwen.  Hoewel investeringen in defensie volgens experts de algemene veiligheid verhogen, gaan deze vaak ten koste van specifieke diensten die cruciaal zijn voor de gezondheid en het welzijn van vrouwen.  

UNWomen rapporteerde onlangs dat de verhoogde uitgaven voor defensie tot een vermindering van middelen voor gezondheidsdiensten voor vrouwen geleid hebben. Hierdoor vertraagt de evolutie naar een gendergelijke samenleving.  
Bij een crisis wegen de gevolgen van armoede, geografische locatie en genderongelijkheid ook zwaarder door: ze zorgen ervoor dat vrouwen en meisjes minder goed in staat zijn om het hoofd te bieden aan de bedreigingen en risico’s waarmee zij worden geconfronteerd. Vaak wordt hen de toegang tot levensreddende hulpverlening belemmerd of zelfs helemaal ontzegd.   

Extra budget voor defensie hakt zwaar in op internationale solidariteit 

België investeert, net als andere landen, halsoverkop in meer defensie en bespaart tegelijk 25% op het budget voor internationale samenwerking. Dit onder het mom dat defensie een humanitaire crisis in België zou voorkomen. Wat met alle vrouwen die nu al leven in crisis en conflict? 

We investeren in defensie zodat we voorbereid zijn als de oorlog voor onze deur zou staan, maar de mensen die nu al het slachtoffer zijn van de huidige conflicten laten we in de steek door te besparen op internationale solidariteit. 

Sara Salarkiya

Zo houden we een cyclus van onveiligheid in stand, en zorgen we alleen voor meer geweld en conflict, ver weg bij ons vandaan.   

Het voordelenlijstje 

Investeren in gezondheid, gendergelijkheid en seksuele en reproductieve rechten leidt tot minder radicalisering en escalatie en tot meer en betere economische groei.   

  • Wanneer vrouwen volwaardig kunnen meedraaien in de economie stijgt het Bruto Binnenlands Product met bijna 30%, en elk jaar dat meisjes naar school blijven gaan verhoogt hun toekomstig inkomen met 20%.   
  • Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zorgt basisgezondheidszorg dat 90% van de moedersterfte voorkomen wordt.   
  • Volgens het boek Sex & World Peace zouden investeringen in internationale solidariteit een veel grotere en meer langdurige impact hebben op vrede, en kunnen ze het risico op conflict met 40 tot zelfs 60% verminderen.   
  • Volgens het Institute for Economics and Peace bespaart elke 0,85 euro die geïnvesteerd wordt in vrede en ontwikkeling ons ongeveer 13,5 euro aan militaire interventie op een later tijdstip.   
  • Onderzoek toont aan dat landen waar meer gendergelijkheid is, de kans op een burgeroorlog daalt met 40%.  

Als we 50 miljoen euro zouden investeren in gendergelijkheid en seksuele en reproductieve rechten, dan zouden we dus heel wat in defensie besparen. 

Sara Salarkiya

Dat bewijst dat investeren in internationale samenwerking en gendergelijkheid niet alleen levensreddend kan zijn, maar ook stabiliteit en vrede op lange termijn bevordert.  

Investeren in defensie is symptoombestrijding 

Willen we op lange termijn meer vrede en veiligheid? Investeer dan in kwalitatieve gezondheidszorg met de bijhorende en noodzakelijke infrastructuur, middelen en onderwijsinstellingen waar meisjes echte kansen krijgen. Ondersteun ook vredesinitiatieven van lokale gemeenschappen. Echte veiligheid komt niet via wapens maar van gezonde, veilige en welvarende landen. Waarom zouden we alleen aan symptoombestrijding doen, als we ook kunnen voorkomen?  

De Belgische prioriteiten moeten daarom duidelijk zijn: gezondheid, gendergelijkheid en seksuele en reproductieve rechten zijn geen luxe, maar levensnoodzakelijk. Gaan we nog een F35 of vijftien tanks aankopen, of gaan we investeren in de veiligheid wereldwijd van iedereen en van vrouwen in het bijzonder?